Kısaca

Vasküler Eagle sendromunda stiloid çıkıntı boynun büyük damarlarından birini etkiler. Karotid arter etkilenirse baş çevrilirken daralabilir veya duvarı yırtılabilir; diseksiyon ve bazen inme oluşabilir. İnme belirtileri acil yardım gerektirir. Yayımlanmış hastalarda stiloidektomi sonrası nüksler yalnızca ilaçla tedavi edilenlere göre çok daha azdı.

Bu sayfada

Vasküler Eagle sendromu, stiloid çıkıntının boynun büyük kan damarlarından birini etkilediği türdür. Terim ilk olarak karotid arter için kullanıldı: Watt Eagle, hastalığı ilk tanımlamasından on iki yıl sonra, 1949'da "stiloid çıkıntı-karotid arter sendromunu" anlattı1. Diğer vasküler tür olan internal juguler ven basısı, ayrı juguler bası sayfasında ele alınır.

Damar komplikasyonları klasik türe göre seyrek bildirilir. Damar komplikasyonları olan yayımlanmış 231 hastada, olguların %67.5'inde atardamar, %32.5'inde toplardamar etkilenmişti2.

Stiloid çıkıntı karotid arteri nasıl etkiler?

Beyni besleyen başlıca atardamar olan internal karotid arter, stiloid ucuna yakın biçimde kafatasına doğru yükselir. Uzamış veya içe yönelmiş stiloid damarı üç şekilde etkileyebilir:

  • Bası. Stiloid atardamara bastırır ve onu daraltır; bu sıklıkla yalnızca baş bir tarafa çevrildiğinde olur.
  • Diseksiyon. Kemikle tekrarlayan temas, atardamarın iç tabakasını yırtabilir. Kan damar duvarına ilerleyerek damarı daraltır veya tıkar; bir pıhtı da oluşup beyne gidebilir.
  • Psödoanevrizma. Yırtılma, damar duvarında bir şişkinlik bırakabilir.

Bunların her biri beyne giden kan akımını azaltabilir veya beyne pıhtı gönderebilir. Bu nedenle karotid türün başlıca riski inmedir2. Baş çevrilirken stiloidin atardamara yakınlığı değiştiği için, belirtiler sıklıkla başın konumuna bağlıdır34.

Belirtiler

Belirtiler beyne giden kan akımının azalmasına, atardamar hasarına veya her ikisine bağlıdır:

  • kısa süreli güçsüzlük, uyuşma, görme kaybı veya konuşma güçlüğü atakları (geçici iskemik ataklar)
  • inme
  • baş ağrısı ve boyun, yüz veya göz çevresinde ağrı
  • Horner sendromu: yüzün bir tarafında göz kapağının düşmesi, göz bebeğinin küçülmesi ve terlemenin azalması
  • bazen başı çevirirken baş dönmesi veya bayılma

Yayımlanmış 497 hastanın 2024 tarihli derlemesinde, baş ağrısı ve Horner sendromu vasküler türde klasik türden daha sıktı; boyun hareketi de daha sık tetikleyiciydi (33 hastanın 12'si). Vasküler türdeki hastaların %70.1'i erkekti3. Arteriyel komplikasyonları olan yayımlanmış hastaların %46.8'i inme geçirmişti2.

İnme belirtileri acil tıbbi yardım gerektirir. Belirtiler geçse bile hemen yerel acil yardım numarasını arayın5.

Karotid diseksiyonu ve stiloid çıkıntı

Karotid arter diseksiyonu genç erişkinlerde önemli bir inme nedenidir; stiloid çıkıntı şüphelenilen nedenlerden biridir6. Yakın tarihli iki derleme bu ilişkiyi inceledi.

2026 tarihli bir meta-analiz, karotid diseksiyonu olan 270 hasta ile diseksiyonu olmayan 377 kişinin stiloid anatomisini karşılaştırdı. Daha kaliteli çalışmalarda stiloid, diseksiyon tarafında atardamara daha yakındı. Uzunluğu ve açısıyla ilişki görülmedi7. Bu nedenle atardamara uzaklık, uzunluktan daha yararlı bir ölçüm olabilir; ancak çalışmalar az ve farklıydı.

2025 tarihli bir derleme, diseksiyonu stiloid çıkıntıyla ilişkilendirilmiş yayımlanmış 84 hastayı topladı. Yaklaşık yarısı (%52), pıhtıyı önleyen ilaçlarla konservatif olarak tedavi edildi; bunların üçte birinde (%33) nüks oldu. İlk tedavisi stiloidektomi olan hastaların hiçbirinde nüks olmadı6. Stiloidle ilişkili diseksiyona özel tedavi kılavuzu yoktur.

Ağrı ve karotid arter

Eagle, karotid olgulardaki bazı baş ve yüz ağrılarını atardamara basıya bağladı1. Ağrının damarın kendisinden mi yoksa çevresindeki sempatik sinir liflerinden mi kaynaklandığı tartışmalıdır. Vasküler türdeki hastalarda sıklıkla klasik türün boğaz ve kulak belirtileri de bulunur.

Tanı

Başlıca inceleme, kontrast madde atardamarlardan geçerken alınan BT görüntüsü olan BT anjiyografidir8. Stiloid ucunun karotid artere göre konumunu ve damarda daralma, yırtılma veya şişkinlik olup olmadığını gösterir. Baş çevrilmişken tekrarlanan incelemeler yalnızca belirli konumlarda görülen basıyı ortaya çıkarabilir4. İnme veya geçici iskemik atak sonrası olağan inme incelemeleri de yapılır.

Uzamış stiloid yaygın olup boynun incelenen taraflarının yaklaşık dörtte birinde bulunduğu9 ve stiloidle ilişkili inmeler nadir olduğu için, tesadüfen bulunan uzama tek başına inme olasılığının yüksek olduğunu göstermez. Kaygı uyandıran bulgu, belirtileri olan bir kişide stiloidin karotid artere çok yakın olması veya aynı tarafta diseksiyon bulunmasıdır.

Tedavi

Tedavinin iki amacı vardır: beyni yeni pıhtılardan korumak ve atardamarı zedeleyen yapıyı ortadan kaldırmak.

Pıhtıyı önleyen ilaçlar, genellikle antiplatelet ilaçlar veya antikoagülanlar, karotid diseksiyonunun standart tedavisidir. Stiloidektomi, stiloid çıkıntıyı çıkararak atardamarı artık zedeleyememesini sağlar. Boyundan ameliyat yapmak, cerrahın atardamarı görüp korumasına olanak tanır. Bazı hastalarda hasarlı atardamarın içi stentle de tedavi edilir10.

Yayımlanmış sonuçlar stiloidin çıkarılmasını destekler. Damar komplikasyonları olan 231 hastanın 79'u önce stiloidektomiyle tedavi edilmişti: %78.5'inde tam iyileşme, %19.0'ında düzelme, %2.5'inde nüks görüldü. Önce yalnızca ilaçla tedavi edilen 106 hastanın %24.5'inde tam iyileşme, %28.3'ünde düzelme, %47.2'sinde nüks oldu2. Nörolojik defisitleri olan 16 hastanın ayrı bir derlemesinde %87.5'inde tam iyileşme, %6.2'sinde komplikasyon görüldü10.

Bu sayılar yayımlanmış olgu bildirimlerinden gelir. Ameliyat için seçilen hastalar, ilaçla tedavi edilenlerden farklı olabilir; iki yöntemi karşılaştıran deneysel çalışma yoktur. Tedavi sayfası, stiloidektomiyi ve risklerini açıklar.

Kaynaklar

  1. Eagle WW. Symptomatic elongated styloid process; report of two cases of styloid process-carotid artery syndrome with operation. Arch Otolaryngol. 1949;49(5):490-503. doi:10.1001/archotol.1949.03760110046003 PubMed ↩
  2. Thielen A, Brizzi V, Majoufre C, Nicot R, Schlund M. Eagle syndrome and vascular complications: a systematic review. Int J Oral Maxillofac Surg. 2025;54(1):31-42. doi:10.1016/j.ijom.2024.09.011 PubMed ↩
  3. Hassani M, Grønlund EW, Albrechtsen SS, Kondziella D. Neurological phenotypes and treatment outcomes in Eagle syndrome: systematic review and meta-analysis. PeerJ. 2024;12:e17423. doi:10.7717/peerj.17423 PubMed ↩
  4. Bănică DA, Zamfirescu VI, Rusu MC, Brezean I. Compression syndromes of the stylohyoid complex: neural, arterial, and venous phenotypes in a dynamic neurovascular corridor. Tomography. 2026;12(9):127. doi:10.3390/tomography12090127 PubMed ↩
  5. Cleveland Clinic. Eagle syndrome. Reviewed June 25, 2024. Accessed October 3, 2026. Kaynak ↩
  6. Klail T, Sachs L, Panos LD, et al. Styloid process-related internal carotid artery dissection: extensive literature review of diagnosis, treatment and outcomes (exemplified with a single-center case series). Neuroradiology. 2025;67(6):1355-1364. doi:10.1007/s00234-025-03616-y PubMed ↩
  7. Klail T, Kalioras E, von Gernler M, et al. Anatomical characteristics of the styloid process associated with internal carotid artery dissection: a systematic review and meta-analysis of controlled trials. Front Radiol. 2026;6:1788985. doi:10.3389/fradi.2026.1788985 PubMed ↩
  8. RadiologyInfo.org (American College of Radiology and Radiological Society of North America). CT angiography (CTA). Reviewed June 15, 2026. Accessed October 3, 2026. Kaynak ↩
  9. Triantafyllou G, Paschopoulos I, Duparc F, Tsakotos G, Papadopoulos-Manolarakis P, Piagkou M. The anatomy of the stylohyoid chain: a systematic review with meta-analysis. Diagnostics (Basel). 2025;15(7):925. doi:10.3390/diagnostics15070925 PubMed ↩
  10. Lisan Q, Rubin F, Werner A, Guiquerro S, Bonfils P, Laccourreye O. Management of stylohyoid syndrome: a systematic review following PRISMA guidelines. Eur Ann Otorhinolaryngol Head Neck Dis. 2019;136(4):281-287. doi:10.1016/j.anorl.2019.05.002 PubMed ↩

İlgili sayfalar