Kısaca

Stiloid çıkıntı, her kulağın altında kafatasından aşağıya ve öne uzanan ince bir kemik çıkıntıdır. Genellikle 30 mm’den kısadır; boynun incelenen taraflarının yaklaşık dörtte birinde daha uzun bulunur. Ucu karotid arterlere, internal juguler vene ve çeşitli kraniyal sinirlere yakındır. Bu nedenle uzunluğu, açısı ve konumu belirtilere yol açabilir.

Bu sayfada

Stiloid çıkıntı, kafatası tabanındaki temporal kemikten, her kulağın hemen altından aşağıya, öne ve hafifçe içe uzanan ince, sivri bir kemik çıkıntıdır. Çene köşesinin arkasında bulunur ve boğazın yanına doğru yönelir. Buradan üç küçük kas başlar: dile uzanan stiloglossus, hiyoid kemiğe uzanan stilohyoid ve boğaza uzanan stilofaringeus. Ayrıca iki bağ tutunur: stilohyoid ve stilomandibular bağ.

Stilohyoid zincir

Stiloid çıkıntı, stilohyoid bağ ve hiyoid kemiğin küçük boynuzu birlikte stilohyoid zinciri oluşturur1. Bağ normalde esnektir. Bir bölümü veya tamamı kemiğe dönüştüğünde (kemikleşme), zincirin kemik kısmı uzar ve görüntülemede tek, çok uzun bir stiloid çıkıntı gibi görünebilir.

Görüntüleme raporları, kemikleşmiş zinciri 1986'da önerilen sınıflandırmayla anlatır2:

TipAdıGörünümü
IUzamışKesintisiz, tek bir kemik çıkıntı
IIYalancı eklemliEklem gibi görünen bir yapıyla birleşen iki kemik parçası
IIIParçalıBağ boyunca uzanan birkaç ayrı kemik parçası

Aynı sınıflandırma dört kireçlenme biçimi tanımlar: kireçlenmiş dış hat, kısmi kireçlenme, nodüler biçim ve tam kireçlenme2. Bazı görüntüleme çalışmaları, ayrı bir kireçlenmiş parçanın stiloidden uzakta bulunduğu dördüncü bir tip ekler3. Yayımlanmış çalışmalarda yalancı eklemli tip boynun incelenen taraflarının %4.4'ünde, parçalı tip %3.9'unda bulunur1.

Normal ve uzamış uzunluk

30 mm'den kısa stiloid çıkıntı normal kabul edilir; 30 mm veya daha uzunu uzamış olarak adlandırılır. Boynun 136 010 tarafını kapsayan 104 çalışmanın 2025 tarihli meta-analizinde, tarafların %75'inde normal, %25'inde uzamış stiloid bulundu. Ortalama uzunluk 28.9 mm idi1.

Çalışmalar farklı görüntüleme ve ölçüm yöntemleri kullandığı için, yayımlanmış oranlar çok değişir. BT çalışmalarında uzama, kuru kafatası veya diş röntgeni çalışmalarından daha sık bildirilir; oranlar ülkeler arasında da farklıdır1. 407 diş hastasından oluşan bir grupta, konik ışınlı BT görüntülerinin %52.6'sında uzama görüldü3.

30 mm, hastalık eşiği değil, anatomiyi tarif etmek için kullanılan bir ölçüttür. Uzamış stiloid çıkıntısı olan çoğu insanda belirti yoktur. Belirtiler tek taraflıyken uzama sıklıkla iki tarafta da bulunur4.

Stiloid çıkıntının çevresindeki yapılar

Stiloid çıkıntı, boynun üst kısmında sıklıkla bir koridor olarak tanımlanan dar bir alanda bulunur. Bu alanda internal juguler ven, karotid arterler ve alt kraniyal sinirler de yer alır5. Başlıca komşuları şunlardır:

  • Dış yanında eksternal karotid arter ve parotis bezi.
  • Stiloid ucunun iç yanından kafatasına doğru yükselen, beynin ana atardamarı internal karotid arter. Uç sıklıkla eksternal ve internal karotid arterler arasında bulunur.
  • Stiloidin arkasında bulunan ve onunla ilk boyun omuru arasından geçen, beynin kanını boşaltan başlıca toplardamar internal juguler ven.
  • Dört kraniyal sinir: boğaz ve dile giderken stilofaringeus kasının çevresinden geçen glossofaringeal sinir (IX); karotid arter ile juguler ven arasından geçen vagus siniri (X); ilk omur yakınında juguler veni çaprazlayan aksesuar sinir (XI); ve dile uzanan hipoglossal sinir (XII).
  • Karotid arter boyunca yüze ve göze uzanan sempatik sinir lifleri.
  • İç yanda bulunan bademcik; uzun stiloidin ucu bazen boğazdan hissedilebilir.
  • Stiloid tabanının hemen arkasındaki küçük bir açıklık olan stilomastoid foramenden kafatasını terk eden yüz siniri.

Bu komşuluklar Eagle sendromunun belirtilerini açıklar. Glossofaringeal sinire ve boğaza bası klasik boğaz ve kulak ağrısını oluşturur; karotid arterle temas damarı zedeleyebilir; juguler venin daralması ise beynin kan boşalmasını yavaşlatır.

Stiloid çıkıntı ile C1 arasındaki boşluk

İlk boyun omuru (C1, atlas), kafatasının hemen altında iki yana uzanan, alışılmadık ölçüde geniş transvers çıkıntılara sahiptir. Kafatası tabanında internal juguler ven, öndeki stiloid çıkıntı ile arkadaki C1 transvers çıkıntısı arasındaki boşluktan geçer56. Boşluk dar olduğunda damar iki kemik arasında sıkışabilir. Buna atlanto-stiloid veya stiloid kaynaklı juguler bası denir.

Bu basısı olan 10 hastalık bir seride, stiloid ile C1 transvers çıkıntısı arasındaki boşluk ortalama 2.9 mm idi; başka nedenlerle kafa içi basıncı yüksek olan hastalarda 9.9 mm idi. Hastaların stiloidleri de daha uzundu: ortalama 31.0 mm'ye karşı 19.0 mm7. Konum da uzunluk kadar önemlidir: iki hastanın anlatıldığı 2012 tarihli bir bildirimde, alışılmadık biçimde arkada bulunan belirgin bir stiloid çıkıntı damarı C1'e doğru bastırıyordu6.

Boşluk başın konumuyla değişir. Aynı seride başı karşı tarafa çevirmek 10 hastanın tamamında juguler ven basıncını artırdı7. Yumuşak dokular basıya katkıda bulunabilir: digastrik kasın arka parçası, stiloide tutunan küçük kaslar, oksipital arter ve damarın çevresindeki doku kılıfı8. Bildirilen bir hastada internal karotid arterin kendisi toplardamarı kemiğe doğru bastırıyordu9. Bu düzeyde juguler daralma, hiç belirtisi olmayan kişilerde de yaygındır. Bu nedenle görüntülemede dar damar görülmesi, belirtiler ve diğer incelemelerle birlikte değerlendirilmelidir5.

Stiloidin açısı ve karotid arter

Stiloid çıkıntının internal karotid artere yakınlığı, atardamar açısından stiloidin uzunluğundan daha önemli olabilir. Karotid arter diseksiyonu olan 270 hasta ve 377 kontrolü içeren beş olgu-kontrol çalışmasının 2026 tarihli meta-analizinde, daha kaliteli çalışmalarda stiloid çıkıntı diseksiyon tarafında atardamara daha yakın bulundu. Stiloidin uzunluğu veya açısı diseksiyonla ilişkili değildi10. Çalışmalar az ve birbirinden farklıydı; bu tür bir ilişki stiloidin yırtılmaya neden olduğunu kanıtlamaz.

Tanı ve görüntüleme sayfası, bu ölçümlerin BT'de nasıl yapıldığını açıklar.

Kaynaklar

  1. Triantafyllou G, Paschopoulos I, Duparc F, Tsakotos G, Papadopoulos-Manolarakis P, Piagkou M. The anatomy of the stylohyoid chain: a systematic review with meta-analysis. Diagnostics (Basel). 2025;15(7):925. doi:10.3390/diagnostics15070925 PubMed ↩
  2. Langlais RP, Miles DA, Van Dis ML. Elongated and mineralized stylohyoid ligament complex: a proposed classification and report of a case of Eagle's syndrome. Oral Surg Oral Med Oral Pathol. 1986;61(5):527-532. doi:10.1016/0030-4220(86)90400-7 PubMed ↩
  3. Akçiçek G, Kara D, Uysal S, Zengin HY. Diagnostic accuracy of panoramic radiography in detecting styloid process elongation: a cone-beam computed tomography referenced retrospective study. BMC Oral Health. 2025;25(1):1969. doi:10.1186/s12903-025-07306-2 PubMed ↩
  4. Cleveland Clinic. Eagle syndrome. Reviewed June 25, 2024. Accessed October 3, 2026. Kaynak ↩
  5. Bănică DA, Zamfirescu VI, Rusu MC, Brezean I. Compression syndromes of the stylohyoid complex: neural, arterial, and venous phenotypes in a dynamic neurovascular corridor. Tomography. 2026;12(9):127. doi:10.3390/tomography12090127 PubMed ↩
  6. Dashti SR, Nakaji P, Hu YC, et al. Styloidogenic jugular venous compression syndrome: diagnosis and treatment: case report. Neurosurgery. 2012;70(3):E795-E799. doi:10.1227/NEU.0b013e3182333859 PubMed ↩
  7. Zhao X, Cavallo C, Hlubek RJ, et al. Styloidogenic jugular venous compression syndrome: clinical features and case series. Oper Neurosurg. 2019;17(6):554-561. doi:10.1093/ons/opz012 PubMed ↩
  8. Aghayev K, Demir H, Ozdol C, Comella Z, Vrionis FD. Bilateral circumferential internal jugular vein decompression for atlanto-styloid compression syndrome: report of 14 cases. Oper Neurosurg. Published online September 3, 2026. doi:10.1227/ons.0000000000002185 PubMed ↩
  9. Aghayev K, Comella Z, Vrionis FD. Internal carotid artery anterior transposition for internal jugular vein decompression: illustrative case. J Neurosurg Case Lessons. 2026;12(9):CASE26599. doi:10.3171/CASE26599 PubMed ↩
  10. Klail T, Kalioras E, von Gernler M, et al. Anatomical characteristics of the styloid process associated with internal carotid artery dissection: a systematic review and meta-analysis of controlled trials. Front Radiol. 2026;6:1788985. doi:10.3389/fradi.2026.1788985 PubMed ↩

İlgili sayfalar