Juguler ven basısı

Eagle sendromunda juguler ven basısı, beyinden kanı boşaltan başlıca toplardamar olan internal juguler venin, stiloid çıkıntı ile ilk boyun omurunun (C1, atlas) transvers çıkıntısı arasından geçerken daralmasıdır. Stiloid kaynaklı juguler venöz bası sendromu, atlanto-stiloid bası sendromu veya stilo-juguler bası olarak da adlandırılır123. Bildirimlerin çoğu 2012 ve sonrasına aittir; hastalık, kafatası içindeki basıncı artıran bir neden olarak giderek daha fazla tanınmaktadır4.

Damar nerede ve nasıl sıkışır?

Kafatasının hemen altında internal juguler venin üst kısmı, önde stiloid çıkıntının, arkada C1 transvers çıkıntısının bulunduğu dar bir boşluktan geçer45. Boşluk küçükse, damar iki kemik arasında sıkışır.

Bazı özellikler boşluğu daha da daraltır:

• Uzun veya arkaya yönelmiş stiloid çıkıntı. 10 hastalık bir seride ortalama stiloid uzunluğu 31.0 mm idi; başka nedenlerle kafa içi basıncı yüksek hastalarda 19.0 mm idi2. İki hastanın anlatıldığı 2012 tarihli bildirimde stiloid belirgindi ve alışılmadık biçimde arkada bulunuyordu1.
• Geniş C1 transvers çıkıntısı. Aynı seride stiloid ile C1 arasındaki boşluk hastalarda ortalama 2.9 mm, karşılaştırma grubunda 9.9 mm olarak ölçüldü2.
• Yumuşak doku. Digastrik kasın arka parçası, stiloide tutunan küçük kaslar, oksipital arter ve damarın çevresindeki bağ dokusu kılıfı basıya katkıda bulunabilir3. Bildirilen bir hastada internal karotid arterin kendisi damarı kemiğe doğru bastırıyordu4.
• Başın konumu. Zhao serisinde başı karşı tarafa çevirmek 10 hastanın tamamında juguler ven basıncını artırdı; boynu öne eğmek 7 hastanın baş ağrısını artırdı2.

Bası sıklıkla iki taraflıdır. Zhao serisindeki 10 hastanın tamamında, iki taraftaki venöz boşalmaya kemik basısı vardı2. 2026 tarihli cerrahi seride 14 hastanın 13'ünün iki toplardamarındaki bası giderildi3. Bu önemlidir; çünkü beyinden gelen kan iki juguler venden herhangi biriyle ve daha küçük kollateral venlerle boşalabilir. Diğer yollar telafi ederse tek bir toplardamarın daralması belirtiye yol açmayabilir. Her iki damar daraldığında veya daralmış damar baskın damar olduğunda önem taşıması daha olasıdır16.

Juguler bası ve kafa içi basınç

Juguler venler daraldığında, beyinden çıkan kan daha küçük kollateral venlere yönelir; bunlar kanın tümünü taşıyamayabilir. Kafatası içindeki toplardamarların basıncı yükselir. Beynin çevresindeki sıvı olan beyin omurilik sıvısı bu damarlara boşaldığı için onun basıncı da artar6. Sonuç intrakraniyal hipertansiyondur: kafatası içindeki basıncın yükselmesi.

Kafa içi basınç artışının bir nedeni bulunamazsa, durum idiopatik intrakraniyal hipertansiyon (IIH) veya psödotümör serebri olarak adlandırılır. C1 düzeyindeki juguler bası, bu durumla karıştırılabilecek nedenlerden biridir. 2012 tarihli bildirimde stiloidin çıkarılması, hem daralmayı hem de basınç artışının belirtilerini giderdi1. Başka bir olguda, ilaç veya şanta yanıt vermeyen basınç artışı olan bir ergen, damarı sıkıştıran C1 transvers çıkıntısı çıkarılınca iyileşti7.

IIH'nin ne kadarının juguler basıdan kaynaklandığı tartışmalıdır. Zhao serisi stiloidle ilişkili basıyı IIH'nin nadir bir nedeni olarak tanımladı2. Diğerleri, C1 düzeyinde ve boynun daha alt kısmında juguler kan boşalmasının engellenmesinin IIH'nin büyük bölümünün temelinde yattığını öne sürmüştür. Bu "juguler hipotezin" sınanması gerekir; yazarlarından ikisinin venöz tedaviler geliştiren bir şirkette mali çıkarı vardır6.

Belirtiler

Belirtiler çoğunlukla venöz ve kafa içi basıncın yükselmesine bağlıdır:

• sıklıkla başta basınç hissiyle birlikte kronik baş ağrısı
• kalp atımıyla aynı ritimde duyulan uğultu olan pulsatil tinnitus
• bulanık görme veya görme bozukluğu ve göz muayenesinde görülen görme siniri şişmesi
• sıklıkla beyin sisi olarak anlatılan odaklanma güçlüğü
• baş ve boyun konumuyla değişen belirtiler

Eagle sendromunun venöz komplikasyonları olan yayımlanmış hastaların %68'inde kronik baş ağrısı bildirildi8. Cerrahi serilerin bir derlemesi baş ağrısı, bulanık görme, tinnitus ve beyin sisini başlıca belirtiler olarak listeler9. Birçok hastada klasik Eagle sendromunun boğaz ve kulak ağrısı da bulunur. Belirtiler sayfası türleri karşılaştırır.

Tanı

Tanı için toplardamar görüntülemesi ve sıklıkla daralmanın akımı engelleyip engellemediğinin ölçülmesi gerekir.

• Üç boyutlu rekonstrüksiyonlu BT venografi, C1 düzeyindeki daralmayı, stiloid ile C1 arasındaki boşluğu ve varsa kollateral venleri gösterir5.
• MR venografi, akımı ve kollateral venleri radyasyon kullanmadan gösterir.
• Baş çevrilmişken görüntüleme, yalnızca belirli konumlarda oluşan basıyı ortaya çıkarabilir25.
• Manometriyle kateter venografi, daralmanın iki tarafındaki basıncı ölçer. Belirgin bir basınç düşüşü, daralmanın akımı engellediğini gösterir12. Seçilmiş olgularda referans inceleme kabul edilir5.
• Göz muayenesi ve bazen beyin omurilik sıvısı basıncını ölçmek için yapılan lomber ponksiyon, kafa içi basıncın yükselip yükselmediğini gösterir.

C1 düzeyinde juguler daralma, belirtisi olmayan kişilerde yaygındır. Bu nedenle görüntülemede daralmış damar görülmesi tanı için yeterli değildir. Daralma belirtilerle uyumlu olmalı, ideal olarak akımı engellediği de gösterilmelidir5.

Tedavi

İlaç tedavisi

Asetazolamid gibi kafa içi basınç artışı ilaçları belirtileri hafifletebilir, ancak basının kendisini gidermez. Bildirilen bir hastada, bası yapan kemik çıkarılana kadar ne ilaç ne de şant basıncı kontrol edebildi7.

Stentleme

Stent, toplardamarı açık tutmak için kateterle içine yerleştirilen metal örgü tüptür. Kafatası içindeki daralmış toplardamarların olağan tedavisidir9; ancak kemik damarı dışarıdan sıkıştırıyorsa kemik yerinde kalır. 2012 tarihli bildirimin yazarları, kemik basısında önce stentlemenin etkisiz olduğunu ve tıkanıklığı kötüleştirebileceğini belirtti1.

ABD'de 2024 tarihli juguler stentleme serisinde 29 hasta ve 33 işlem vardı; 13 hastaya daha önce açık dekompresyon ve stiloidektomi yapılmıştı. Yaklaşık %75'inde başlangıçta düzelme bildirildi. Yazarlar, ortalama 4.5 aylık takipte 12 hastada kalıcı düzelme bildirdi. İşlemlerin %33'ünden sonra komplikasyon görüldü: bir hastada stent kalbe göç etti; yedi hastada omuz ağrısı veya güçsüzlüğü gelişti ve ikisinde devam etti10. Omuzun trapez kasını çalıştıran aksesuar sinir bu düzeyde damarı çaprazlar. Kemiğin damarı sıkıştırdığı yerde stent kullanılacaksa cerrahlar önce kemiğin çıkarılmasını önerir7. 2026 tarihli bir derleme de önce ameliyatı, stentlemeyi yanıt vermeyen olgulara ayırmayı önerir5.

Ameliyat

Ameliyat, damara bası yapan yapıları çıkarır. İşlemler, ne kadar yapı çıkarıldığına göre değişir:

• Stiloidektomi, stiloid çıkıntıyı çıkarır. Juguler basıda en sık yapılan ameliyattır9; 2012 tarihli bildirimde her iki hastanın daralmasını ve belirtilerini gidermişti1.
• C1 transvers çıkıntı rezeksiyonu, damarın arkasındaki kemik olan C1 transvers çıkıntısının ucunu çıkarır7.
• Çepeçevre dekompresyon, ikisini birleştirir; ayrıca damarı çevresindeki kaslardan, oksipital arterden ve doku kılıfından serbestleştirir. 13'ü iki taraftan ameliyat edilen 14 hastalık 2026 serisinde, damarın en dar noktasındaki kesit alanı iki katından fazla arttı: sağda 18.3'ten 46.1 mm²'ye, solda 10.1'den 28.8 mm²'ye. Ortalama 16 aylık takipte dokuz hasta belirgin, beş hasta orta düzeyde düzelme bildirdi. Bir hastada aksesuar sinir felcine bağlı geçici omuz güçsüzlüğü oldu3.

Yayımlanmış diğer sonuçlar da aynı yöndedir. Zhao serisinde 10 hastanın 9'u boyundan dekompresyon sonrası düzeldi veya iyileşti; birinde geçici yutma güçlüğü ve yüzde düşme oldu, biri çene uyuşması bildirdi2. Yayımlanmış 149 hastanın 2021 tarihli derlemesinde, sonucu kaydedilen 80 hastanın 58'inde genel düzelme, komplikasyon verisi olan 39 hastanın 9'unda komplikasyon bulundu11. Bası yapan yapı karotid arterse, damar öne taşınıp toplardamardan uzakta sabitlenebilir4.

Ameliyatlar boynun üst kısmından, aksesuar, vagus, hipoglossal ve yüz sinirlerine ve C1 transvers çıkıntısından geçen vertebral artere yakın olarak yapılır. Başlıca risk, genellikle geçici olan sinir hasarıdır.

Kanıtlar ne gösterir?

Yayımlanmış kanıtların tamamı olgu bildirimlerinden ve tek merkezli küçük serilerden gelir. Büyük kohort çalışmaları veya ameliyatı stentleme ya da ilaçlarla karşılaştıran deneysel çalışmalar yoktur9. Seriler, dekompresyon sonrası tutarlı biçimde düzelme bildirir; ancak küçüktür, hastaları aylar ile birkaç yıl arasında izler ve sıklıkla hastaların kendi düzelme değerlendirmelerine dayanır. En çok hangi hastaların yarar gördüğü ve yararın ne kadar sürdüğü hâlâ açık sorulardır.

Çalışma	Araştırma tasarımı	Örneklem büyüklüğü	Katılımcılar	Başlıca bulgu	Sınırlılık
Dashti et al. 2012	Olgu bildirimi	2 hasta		Stiloidin çıkarılması her iki hastada juguler daralmayı ve kafa içi basınç artışını giderdi.	İki hasta.
Zhao et al. 2019	Olgu serisi	10 hasta, 11 kontrol	2009 ile 2017 arasında Phoenix'te ardışık olarak ameliyat edilen hastalar; idiopatik intrakraniyal hipertansiyonu ve normal venografisi olan hastalarla karşılaştırıldı.	Transservikal dekompresyon sonrası 10 hastanın 9'unda düzelme veya belirtilerin kaybolması.	Küçük, geriye dönük ve tek merkezli.
Scerrati et al. 2021	Literatür derlemesi	149 hasta (13 makalede)	Stiloid çıkıntı veya boyun omurgası tarafından juguler bası oluşturulan, yayımlanmış hastalar.	Sonuç verisi bulunan 80 hastanın 58'inde genel düzelme; komplikasyon verisi bulunan 39 hastanın 9'unda komplikasyon.	Tutarsız bildirimler içeren küçük gözlemsel çalışmalar; her sonuç için farklı sayıda hastanın verisi kullanılır.
Fargen et al. 2024	Olgu serisi	29 hasta, 33 işlem	2019 ile 2023 arasında ABD'de tek bir merkezde stentlenen, venöz çıkış bozuklukları olan hastalar; %69'unda bağ dokusu hastalığı vardı.	Başlangıçta yaklaşık %75'inde düzelme bildirildi; ortalama 4.5 aylık izlemde 12 hastada kalıcı düzelme bildirildi; 33 işlemin 11'inde (%33) komplikasyon vardı.	Geriye dönük, tek merkezli, kısa izlem.
Petersingham et al. 2025	Literatür derlemesi	14 çalışma		Stiloidektomi en sık yapılan ameliyattır; büyük kohortlar veya klinik deneysel çalışmalar yoktur.	Sonuç ölçümleri farklı olan küçük çalışmaların literatür derlemesi.
Aghayev et al. 2026	Olgu serisi	14 hasta	C1 transvers çıkıntısı ile stiloid çıkıntı arasında juguler daralması olan hastalar; 14 hastanın 13'ünde iki taraflı dekompresyon yapıldı.	Ameliyattan sonra damar kesiti yaklaşık 2.5 ile 3 kat büyüdü; 9 hasta belirgin, 5 hasta orta derecede düzelme bildirdi.	Geriye dönük, 14 hastalık çalışma; düzelme öznel bir ölçekte hastaların kendileri tarafından bildirildi. Bu sitenin editörü Dr. Aghayev tarafından yazılmıştır.

Kaynaklar

1. Dashti SR, Nakaji P, Hu YC, et al. Styloidogenic jugular venous compression syndrome: diagnosis and treatment: case report. Neurosurgery. 2012;70(3):E795-E799. doi:10.1227/NEU.0b013e3182333859 PubMed ↩
2. Zhao X, Cavallo C, Hlubek RJ, et al. Styloidogenic jugular venous compression syndrome: clinical features and case series. Oper Neurosurg. 2019;17(6):554-561. doi:10.1093/ons/opz012 PubMed ↩
3. Aghayev K, Demir H, Ozdol C, Comella Z, Vrionis FD. Bilateral circumferential internal jugular vein decompression for atlanto-styloid compression syndrome: report of 14 cases. Oper Neurosurg. Published online September 3, 2026. doi:10.1227/ons.0000000000002185 PubMed ↩
4. Aghayev K, Comella Z, Vrionis FD. Internal carotid artery anterior transposition for internal jugular vein decompression: illustrative case. J Neurosurg Case Lessons. 2026;12(9):CASE26599. doi:10.3171/CASE26599 PubMed ↩
5. Bănică DA, Zamfirescu VI, Rusu MC, Brezean I. Compression syndromes of the stylohyoid complex: neural, arterial, and venous phenotypes in a dynamic neurovascular corridor. Tomography. 2026;12(9):127. doi:10.3390/tomography12090127 PubMed ↩
6. Fargen KM, Midtlien JP, Margraf CR, Hui FK. Idiopathic intracranial hypertension pathogenesis: the jugular hypothesis. Interv Neuroradiol. 2026;32(5):2198-2207. Published online August 8, 2024. doi:10.1177/15910199241270660 PubMed ↩
7. Fritch C, Voronovich Z, Carlson AP. C1 transverse process resection for management of jugular stenosis. Oper Neurosurg. 2020;19(2):E209-E213. doi:10.1093/ons/opaa032 PubMed ↩
8. Thielen A, Brizzi V, Majoufre C, Nicot R, Schlund M. Eagle syndrome and vascular complications: a systematic review. Int J Oral Maxillofac Surg. 2025;54(1):31-42. doi:10.1016/j.ijom.2024.09.011 PubMed ↩
9. Petersingham G, Shrestha N, Elliott M, et al. Invasive surgical management of cervical internal jugular venous compression: a literature review. J Clin Neurosci. 2025;137:111304. doi:10.1016/j.jocn.2025.111304 PubMed ↩
10. Fargen KM, Midtlien JP, Belanger K, Hepworth EJ, Hui FK. The promise, mystery, and perils of stenting for symptomatic internal jugular vein stenosis: a case series. Neurosurgery. 2024;95(2):400-407. doi:10.1227/neu.0000000000002891 PubMed ↩
11. Scerrati A, Norri N, Mongardi L, et al. Styloidogenic-cervical spondylotic internal jugular venous compression, a vascular disease related to several clinical neurological manifestations: diagnosis and treatment, a comprehensive literature review. Ann Transl Med. 2021;9(8):718. doi:10.21037/atm-20-7698 Kaynak ↩

İlgili sayfalar

• Vasküler Eagle sendromuVasküler Eagle sendromu: stiloidin karotid artere bası yapması veya yırtılmaya yol açması, diseksiyon ve inmeyle ilişkisi ve tedavisi.
• Tanı ve görüntülemeEagle sendromunun tanısı: muayene, 3D rekonstrüksiyonlu BT, BT anjiyografi ve venografi, juguler basınç ölçümleri ve raporun okunması.
• Eagle sendromunun tedavisiEagle sendromunun tedavisi: ilaçlar ve enjeksiyonlar, ağız veya boyun yoluyla stiloidektomi, robotik ve minimal invaziv cerrahi ve sonuçları.
• Stiloid çıkıntının anatomisiStiloid çıkıntı ve stilohyoid bağ: normal uzunluk, kemikleşme türleri, çevredeki damar ve sinirler, stiloid ile C1 arasındaki boşluk.